Każdy kraj posługuje się innym systemem kategoryzacji obiektów hotelowych, co wynika z różnic kulturowych, narodowych, historycznych itp. Standaryzacja tych obiektów jest też różnie regulowana – odgórnie przez państwo lub oddolnie przez organizacje branżowe.


Raport „Klasyfikacja Obiektów Hotelarskich w UE” pokazuje, jak wygląda to w Europie. I stawia pytanie: czy należy wprowadzić jeden system ogólnoeuropejski. R aport przygotowany przez Sieć Europejskich Centrów Konsumenckich (ECC-Net) dokonuje przeglądu systemów klasyfikacji obiektów hotelowych w 27 krajach UE oraz Islandii i Norwegii. Zawiera on szczegółowe informacje na temat rodzajów obiektów, ich kategorii i kryteriów kategoryzacji, wyposażenia, a także organizacji zajmujących się ich klasyfikowaniem.


Celem autorów było m.in. pokazanie głównych różnic pomiędzy systemami oraz przeanalizowanie problemów związanych ze standaryzacją obiektów noclegowych. System jest prawie wszędzie Jak wynika z raportu, we wszystkich badanych krajach, oprócz Finlandii, istnieją systemy kategoryzacji obiektów, a w 18 są one obowiązkowe. W większości przypadków systemy klasyfikacji ustanawiane i wprowadzane odgórnie przez organy państwowe (najczęściej Ministerstwo Turystyki ewentualnie agencja ds. turystyki, ale także urzędy ochrony konsumenta, a w Hiszpanii i Włoszech, gdzie poszczególne regiony mają różne systemy – władze samorządowe).


Branżowe organizacje nadzorują kategoryzację m.in. w Niemczech, Austrii, Holandii, Szwecji, Norwegii i w Czechach. Można zauważyć, że gdy państwo bierze na siebie odpowiedzialność za stworzenie systemu klasyfikacji, zazwyczaj jest ona obowiązkowa dla wszystkich obiektów hotelarskich, ale kryteria określone są bardziej ogólnikowo. Gdy zaangażowane w to są stowarzyszenia branżowe, kryteria są bardziej szczegółowe i zorientowane na usługi, uwzględniając wyższy odsetek gości biznesowych na tych rynkach. Kłopoty z różnorodnością Kategoryzacja pozostaje najprostszą dla konsumentów formą porównania pełnego zakresu usług w ramach Wspólnego Rynku. Mimo że unijne regulacje standaryzują usługi w większości sektorów, różnorodność systemów klasyfikacji hoteli wciąż przysparza konsumentom kłopotów. Wynika to m.in. z faktu, że są oni przyzwyczajeni do tego, iż regulacje UE nakładają pewne ogólne standardy na usługi świadczone w ramach Unii.


Tymczasem w branży hotelarskiej takich standardów nie ma, co powoduje, że często są oni rozczarowani wybranym hotelem z powodu jego usług czy warunków zakwaterowania, ponieważ wyboru dokonywali na podstawie oczekiwań, jakie znają z z innych rynków. W branży hotelarskiej cały czas trwa debata, czy oficjalna klasyfikacja jest rzeczywiście potrzebna, przy jednoczesnych próbach stworzenia zharmonizowanego systemu na poziomie europejskim. W efekcie, pytanie, jak porównać hotelowe ratingi w poszczególnych krajach, powraca co pewien czas, podnoszone przez różne instytucje unijne lub branżowe stowarzyszenia.

---

Projekt i Sieć ECC-Net

Sieć Europejskich Centrów Konsumenckich (ECC-Net) została powołana w państwach należących do UE oraz w Norwegii i Islandii, by szerzyć wiedzę o prawach konsumenckich na wspólnym rynku, pomagać konsumentom w dochodzeniu ich praw i zapewniać łatwy dostęp do procedur odszkodowawczych, zwłaszcza w sprawach transgranicznych.


W Polsce działa od 2005 roku. Koordynatorem projektu raportu „Klasyfikacja Obiektów Hotelarskich w UE” (Classification of Hotel Establishments within the EU) było Europejskie Centrum Konsumenckie na Cyprze, w pracach grupy roboczej brali udział przedstawiciele z Centrów w: Belgii, Bułgarii, Grecji, Łotwie, Polsce, Rumunii i Hiszpanii.

---

Co w praktyce oznacza, że hotel ma trzy gwiazdki czy pięć? Jaki poziom usług i wygody zapewniają potencjalnemu klientowi gwiazdki.Mimo że różne obiekty hotelowe mają tyle samo gwiazdek, nie gwarantuje to, że wyposażenie i usługi będą porównywalne, ponieważ obecne systemy klasyfikacyjne określają minimalny poziom standardu, który jest wymagany, aby być włączonym do danej kategorii. Od hoteli zależy, czy ograniczą się tylko do spełnienia tego minimum czy też go przekroczą. Kategoria europejska Próby stworzenia jakiejś wspólnej formy kategoryzacji dla całej branży europejskiej wynikające z chęci zapewnienia konsumentom lepszej informacji pojawiają się co pewien czas.


Jednak, jak przyznają sami autorzy raportu, bazując na jego wnioskach, stworzenie ogólnoeuropejskiego modelu może być niewykonalne. Wynika to z faktu bardzo licznych i różnorodnych kryteriów (np. wielkość pokoju, wysokość sufitu, wymogi konstrukcyjne, biegłość językowa personelu), jakie obowiązują w zależności od kraju, a nawet poszczególnych regionów w ramach jednego kraju. Różnice kulturowe i geograficzne tłumaczą różne wariacje kryteriów i metodologii systemów klasyfikacyjnych funkcjonujących w Europie.


Są one uzależnione od tego, kiedy te systemy były rozwijane, przez kogo oraz czy i w jakim stopniu są one narzucane odgórnie przez prawo, a w jakim są wynikiem samoregulacji branżowych. „Jest kwestią do dyskusji, czy konkurencyjność branży hotelowej w Europie wzrosłaby znacząco przez wprowadzenie uniwersalnego systemu, który ułatwiłby rezerwacje noclegów podczas wewnątrzeuropejskich podróży” – przyznają w podsumowaniu raportu jego autorzy, stwierdzając jednocześnie, że zarówno konsumenci jak i przedsiębiorcy powinni być świadomi obecnych metod klasyfikacji hoteli w UE, a także różnic w systemach stosowanych w poszczególnych krajach.