Małgorzata Dankowska
Autorka jest starszą konsultantką
w firmie TPA Horwath


Pobieżna lektura przepisów podatkowych prowadzi do wniosku, że otrzymane dotacje na inwestycje hotelowe są neutralne podatkowo. Jednak rzeczywistość w zestawieniu z zawiłościami prawa podatkowego jest dalece bardziej skomplikowana.


Dotacje unijne i innego rodzaju wsparcie inwestycyjne budzą szereg wątpliwości interpretacyjnych nie tylko u podatników, ale też u organów skarbowych. Te ostatnie przedstawiają np. różne podejście do zwolnień z opodatkowania dotacji unijnych z lat 2004–2006, w porównaniu z dotacjami na lata 2007–2013 (o czym szerzej w kolejnym numerze „Hotelarza”).


W przypadku dotacji inwestycyjnych, tj. przeznaczonych na zakup albo wytworzenie we własnym zakresie środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych, od których dokonuje się odpisów amortyzacyjnych, sprawa jest mniej skomplikowana. Przepisy ustaw o podatkach dochodowych wyłączają bowiem wprost dotacje, subwencje, dopłaty i inne nieodpłatne świadczenia przeznaczone na cele inwestycyjne z przychodów podatkowych. Organy podatkowe podchodzą do otrzymanych dotacji również z innej perspektywy, traktując je, na podstawie odmiennej kwalifikacji prawnej, jako zwrot innych wydatków niezaliczonych do kosztów uzyskania przychodów, co w praktyce również oznacza wyłączenie otrzymanych dotacji inwestycyjnych z przychodów podatkowych.


Amortyzacja

Zwolnienie otrzymanych dotacji inwestycyjnych z opodatkowania oznacza równocześnie, że odpisy amortyzacyjne od środków trwałych np. budynku hotelowego w części sfinansowanej dotacją nie są zaliczane do kosztów podatkowych. Należy przy tym pamiętać, że z reguły dotacje otrzymuje się już po wybudowaniu lub nabyciu środków trwałych w formie zwrotu wydatków inwestycyjnych. O ile samo otrzymanie dotacji nie wywiera wpływu na wartość początkową środka trwałego, o tyle spowoduje konieczność odpowiedniej korekty odpisów amortyzacyjnych. Przepisy nie rozstrzygają kwestii sposobu dokonania korekty. Przyjęło się, że z chwilą otrzymania dotacji podatnicy nie muszą dokonywać korekty odpisów amortyzacyjnych wstecz. Wystarczy, że w momencie otrzymania wsparcia na bieżąco wyłączą z kosztów uzyskania przychodów odpowiednią wartość wcześniej dokonanych odpisów.
Od tego momentu wysokość odpisów amortyzacyjnych zaliczanych do kosztów powinna być odpowiednio zmniejszona (patrz ramka).

---

Podatnik nabył środek trwały (zestaw komputerowy na recepcję) o wartości początkowej 100 tys. zł. Zestaw amortyzowany jest stawką liniową w wysokości 30% rocznie (2,5 tys. zł miesięcznie). Po upływie sześciu miesięcy dokonywania odpisów amortyzacyjnych otrzymał dotację w wysokości 60% wartości początkowej zestawu. W miesiącu otrzymania dotacji podatnik powinien wyłączyć z kosztów uzyskania przychodów kwotę 9 tys. [100 tys. x 30% x 6/12 x 60%]. Od tego miesiąca podatkowy odpis amortyzacyjny wyniesie 1 tys. zł [100 tys. x 30% x 1/12 x 40%].

---

Koszty doradztwa

Przygotowanie wniosków o dotacje często powierza się wyspecjalizowanym firmom doradczym. W przypadku finansowania inwestycji ze środków pochodzących z Unii Europejskiej powstaje pytanie, czy wynagrodzenie firm doradczych może być kosztem podatkowym w dacie poniesienia czy też kapitalizowanym do wartości początkowej środka trwałego. Zasadniczo wydatki na zakup usług doradczych nie są kosztami kwalifikowanymi, co oznacza, że przy pozytywnym rozpatrzeniu wniosku nie będą zrefundowane ze środków unijnych. Ich poniesienie z perspektywy podatnika ma zatem definitywny charakter.


Wydatki te powinny być rozpatrywane w charakterze ogólnych kosztów funkcjonowania jednostki, a zatem jako koszty pośrednie. Uznanie kosztów przygotowania i złożenia wniosku o dotację za koszty pośrednie oznacza, że podlegają one potrąceniu w dacie poniesienia. W podobny sposób należy rozpatrywać inne wydatki związane z doradztwem w zakresie pozyskiwania funduszy unijnych, np. przygotowania biznesplanów, analiz dotyczących możliwości uzyskania wsparcia oraz dostępności dotacji z funduszy UE, jak też dodatkowe wynagrodzenia „success fee” stanowiące premię za sukces w pozyskaniu dotacji.