Katarzyna Basaj


Choć sporo hoteli korzysta jeszcze z zamków mechanicznych na zwykły klucz, to jednak większość nowo powstających obiektów zamawia systemy zamków elektronicznych ze względów bezpieczeństwa i wygody. A tu wybór jest duży. Można korzystać z kart chipowych, zbliżeniowych, magnetycznych.


Hotel to jedno z tych miejsc, w których człowiek podczas podróży może i powinien poczuć się, jak u siebie – czyli bezpiecznie. Coraz więcej gości i hotelarzy zdaje sobie sprawę z tego, że tradycyjny zamek na klucz w pokoju nie jest wystarczającym zabezpieczeniem, na przykład przed kradzieżą. Podróżni wybierając hotel, często wymagają, aby ich pokój posiadał elektroniczne zamki, a gospodarze obiektów odpowiadają na ich potrzeby.


Kluczowe technologie

Choć czas zamków mechanicznych na klucz jeszcze się nie skończył i są one nadal często stosowane, głównie w starszych obiektach noclegowych, to jednak obecnie rzadko się zdarza, aby nowy hotel decydował się na tego typu rozwiązanie. – Z zapytań, które otrzymujemy od inwestorów budujących hotele, wnioskujemy, że skłaniają się oni ku technologii elektronicznych zamków, gdyż jest ona wygodniejsza, bezpieczniejsza oraz lepsza pod względem jakości użytkowania. W przypadku sieci hotelarskich takie rozwiązania to obowiązujący standard – mówi Sabina Skupień z działu marketingu firmy Astra-Telecom. Związane jest to z kwestiami bezpieczeństwa – tradycyjny zamek łatwiej jest sforsować, łatwo też podrobić do niego klucz; oszczędności – każdorazowa utrata klucza powoduje konieczność wymiany zamka w drzwiach, a przy dużym ruchu i rozrywkowym charakterze pobytu może to się zdarzać całkiem często; wreszcie system zamków elektronicznych stwarza możliwości, których nie daje tradycyjny zamek. – Podczas meldunku tworzone są automatycznie karty dla gościa, który ma dostęp tylko i wyłącznie do swojego pokoju, ewentualnie do określonych stref, i tylko na konkretny czas. Po zakończeniu pobytu recepcjonista odbiera kartę od gościa i „czyści" jej dane – tłumaczy Łukasz Czechowicz, przedstawiciel warszawskiej firmy Wandex. – Takie systemy pozwalają również zaprogramować karty, np. dla personelu na określony rewir czy piętro. Programowanie karty wiąże się z systemem kodów niedostępnych dla gościa, dlatego nie ma możliwości skopiowania karty. Jeżeli klient zgubi ją lub zostanie ona skradziona, wydaje się drugą, a poprzednia automatycznie traci ważność i nikt nie może jej już użyć. Wszystkie te argumenty przemawiają za wyborem któregoś z bardziej zaawansowanych technologicznie rozwiązań. Co więcej, zamki na kartę funkcjonują na rodzimym rynku już na tyle długo, by i wśród nich rozróżniać opcje mniej i bardziej nowoczesne.


On-line, off-line

Można wybrać system zamków on-line, który przesyła informacje pomiędzy komputerem w recepcji a zamkami za pośrednictwem kabli, jednak obecnie znacznie bardziej rozpowszechnione są systemy off-line funkcjonujące bez okablowania, gdzie każdy z zamków można określić jako mały, niezależny system. W tym przypadku zamki zasilane są bateriami alkalicznymi typu AA lub AAA. Niski poziom zużycia energii przez zamekpozwala im pracować od 10 do nawet 24 miesięcy. – Z łatwością można kontrolować, kiedy należy wymienić baterię. Migające diody sygnalizują jej rozładowanie, ale także niedomknięcie drzwi lub awarię – mówi Beata Ziółkowska, przedstawiciel handlowy firmy Wandex. – Ze względów bezpieczeństwa niektóre zamki posiadają cylindry z kluczami. Jeśli z jakichś przyczyn baterie nie zostaną wymienione na czas i zamek przestanie działać, wystarczy, że upoważniona osoba wyjmie klucz z sejfu i bez problemu może dostać się do pokoju. Takie wejścia na standardowe klucze są zamaskowane, więc nie psują wyglądu całości. Diody (zazwyczaj czerwona i zielona) informują także o zaakceptowaniu bądź odmowie dostępu do pomieszczenia. Jest to przyjazne gościowi rozwiązanie. Kolory budzą proste skojarzenia: dioda zielona – wstęp wolny, czerwona – brak dostępu. Niektóre zamki można ustawić tak, aby przy każdorazowym włożeniu karty słyszalne były sygnały dźwiękowe. – W niektórych rodzajach zamków można aktywować funkcję „nie przeszkadzać”, która nie pozwala na otwarcie drzwi za pomocą innych kart dostępowych do pomieszczenia. Dzięki temu gość ma pewność, że nikt nie wejdzie do pokoju – podkreśla Sabina Skupień z działu marketingu firmy Astra-Telecom. W ogólnym rozrachunku instalacja zamków elektronicznych na kartę przynosi znaczne korzyści gospodarzom obiektu, choćby poprzez wzrost poziomu zadowolenia gości – jeśli kodowanie, a potem inicjalizacja karty odbywają się sprawnie, kojarzą się z szybką i bezbłędną obsługą.Ale system zamków elektronicznych jest dość dużą inwestycją (w zależności od zaawansowania systemu ceny wahają się od 450 zł do 1,5 tys. zł za zamek). W przypadku popularności konkretnych rodzajów zamków, można mówić o ogólnym trendzie wyboru zamków na kartę zbliżeniową. – Karty magnetyczne to najstarsza technologia, najbardziej „uciążliwa” w zastosowaniu. Paski magnetyczne po prostu ścierają się i bywa, że z tego powodu gość nie może wejść do pokoju – mówi Beata Ziółkowska. – Do czytnika kart magnetycznych lub chipowych łatwo coś „wcisnąć”, choćby gumę do żucia. Może to zrobić zarówno pozostawione bez opieki dziecko, jak i złośliwy dorosły. W takiej sytuacji często zamek trzeba wymienić. Karty zbliżeniowe, które zaczynają dominować na rynku, mają dłuższą żywotność i są łatwiejsze w obsłudze dla przeciętnego klienta. Aby dostać się do pokoju, wystarczy przybliżyć kartę do drzwi, nie trzeba jej nigdzie wkładać, co czasami stanowi problem dla gości i budzi ich irytację.



Zamki i drzwi

Z pozoru temat zamków hotelowych ma niewiele wspólnego z estetyką, a kwestia wyboru tak „niepozornego” elementu wyposażenia – z wizerunkiem obiektu. To jednak błędne wrażenie, bo to detale kreują klimat wnętrza. System elektronicznych zamków już sam w sobie sugeruje nowoczesność obiektu. Producenci poszli dalej i tworzą urządzenia przeznaczone dla różnych rodzajów hoteli. Oferowane są zamki w różnych kolorach, ze specjalnymi klamkami dekoracyjnymi, utrzymane w stylu klasycznym i nowoczesnym, a nawet w stylu retro odpowiadające butikowemu charakterowi obiektu. – Zamek ma stanowić integralną część wyposażenia. Priorytetami w kwestii doboru zamków są estetyka, jakość wykonania i funkcjonalność. Ważne jest indywidualne podejście w zakresie doboru zamków. Inne pasują do nowoczesnych designerskich hoteli, a inne do hoteli kameralnych czy też zaaranżowanych w starym stylu – podkreśla Sabina Skupień. Gdy mowa o zamkach, nie da się pominąć tematu drzwi. Inwestorzy budujący hotele na bazie szczegółowych projektów aranżacyjnych dobierają każdy szczegół, w tym również stosowny design zamka, drzwi, okucia. W Polsce często jest tak, że to dostawca drzwi narzuca warunki montażowe dla zamków, jednak na szczęście to się zmienia, a wielu inwestorów i tak zakupuje drzwi w Europie Zachodniej, gdzie producenci drzwi dopasowują produkt do zamków wskazanych przez lokalnego inwestora. Z drugiej strony, większość zamków elektronicznych można montować, a później wymieniać niemal we wszystkich rodzajach drzwi bez konieczności kosztownych przeróbek. Nowoczesne technologie i w tym przypadku potrafią sprostać wyzwaniu, a ingerencja w drzwi jest praktycznie zerowa. – Montaż polega na wywierceniu jednego otworu i włożeniu nowego zamka w miejsce starego, z klamką – mówi Łukasz Czechowski.


Dostęp kontrolowany

Zamek i elektroniczny klucz-karta nie są już tylko urządzeniami do otwierania i zamykania drzwi pokoju. Zamek elektroniczny to najprostszy w montażu system kontroli dostępu do poszczególnych pomieszczeń w obiekcie – umożliwia go tylko upoważnionym osobom. W przypadku hotelu takie miejsca to, oprócz pokoju, np. basen, sauna czy siłownia, ale także sale konferencyjne czy nawet windy, jak również pokoje obsługi hotelowej. Podstawowymi elementami systemu kontroli dostępu są kontrolery, czytniki oraz oprogramowanie. Czytniki, umieszczone przy drzwiach, podłączone są do kontrolera przesyłającego sygnały do komputera z oprogramowaniem systemowym. Taki system charakteryzuje się wysokim stopniem bezpieczeństwa, dzięki niezliczonym kombinacjom kodów. Są one praktycznie nie do podrobienia. Jedna karta może umożliwiać dostęp do wszystkich lub tylko części pomieszczeń. Wszelkie działania w poszczególnych zamkach mogą być też odczytane za pomocą specjalnej karty zbierającej dane i rejestrowane w komputerze. Zarządzanie systemami zamków hotelowych jest prowadzone za pomocą programów stworzonych specjalnie do obsługi hoteli. Gość otrzymuje kartę z dostępem do pokoju i ewentualnie do określonych usług hotelowych (basen, sauna, parking itp.). Personel sprzątający ma dostęp do pokoi hotelowych tylko w ściśle określonych porach dnia. Kierownictwo hotelu i personel techniczny może mieć dostęp do wszystkich pokoi hotelowych i pomieszczeń gospodarczych bez ograniczeń czasowych. Opcja odczytu historii otwarcia zamków zapewnia pełny nadzór nad pracą personelu. Oprócz możliwość kontrolowania dostępu, montaż zamków elektronicznych przynosi także korzyści w postaci ograniczenia zużycia energii elektrycznej w pomieszczeniach. Jest to możliwe dzięki zamontowaniu w pokojach czytników kart (tych samych, których używamy jako kluczy). – Po wejściu do środka należy umieścić kartę w czytniku, aby włączyć cały system oświetlenia. W przypadku opuszczenia pokoju, karta jest wyciągana, a wszystkie urządzenia elektryczne są automatycznie wyłączane – mówi Sabina Skupień.Dzięki takiemu rozwiązaniu można oszczędzić ok. 20 proc. w zużyciu energii. Podsumowując, zamki elektroniczne działające na różnego rodzaju karty zapewniają wysoki poziom bezpieczeństwa dla gości – karty dostępowej nie można skopiować, zapewniają wysoki standard usług hotelowych poprzez zarządzanie dostępem do wydzielonych stref, wreszcie przynoszą oszczędności, dzięki temu, że nie trzeba za każdym razem wymieniać zamka po utracie klucza. Jednak najpierw trzeba się liczyć ze sporą inwestycją, która w przypadku standardowego obiektu 50-pokojowego może wynieść ok. 50 tys. zł.