Konserwator nakazał demontaż neonu BYD z dachu Hotelu MDM   ANALIZY I RAPORTY

Mazowiecki wojewódzki konserwator zabytków nakazał demontaż neonu BYD zamontowanego na dachu zabytkowego budynku Hotelu MDM przy Placu Konstytucji w Warszawie. Jak podała „Gazeta Wyborcza”, nośnik reklamowy został zainstalowany bez wymaganego pozwolenia konserwatorskiego. Decyzja nie jest jeszcze prawomocna, bo firma reklamowa złożyła odwołanie do Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Sprawa dotyczy dużego, świecącego na biało neonu chińskiej marki motoryzacyjnej BYD, który pojawił się na dachu Hotelu MDM przy Placu Konstytucji 1. Budynek jest częścią Marszałkowskiej Dzielnicy Mieszkaniowej, jednego z najbardziej rozpoznawalnych założeń urbanistycznych powojennej Warszawy. Układ urbanistyczny i zespół budowlany MDM od 2017 r. są wpisane do rejestru zabytków, co oznacza, że zmiany wpływające na wygląd budynków i przestrzeni wymagają zgód konserwatorskich.

Jak przypomina „Gazeta Wyborcza”, Hotel MDM przeszedł w 2018 r. remont uzgodniony z wojewódzkim konserwatorem zabytków. Przywrócono wtedy oryginalną kolorystykę elewacji, z budynku zniknęły wielkoformatowe reklamy, które przez lata zasłaniały fasadę, a na dachu pozostał jedynie czerwono-żółty neon MDM. Pojawienie się obok niego nowego nośnika z napisem BYD zwróciło uwagę służb konserwatorskich.

Stołeczny konserwator zabytków Michał Krasucki już po instalacji neonu wskazywał, że urząd nie wydawał zgody na jego montaż. Sprawą zajął się następnie Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Warszawie.

Według informacji przekazanych „Gazecie Wyborczej” przez Annę Śmigielską, rzeczniczkę prasową urzędu konserwatorskiego, mazowiecki wojewódzki konserwator zabytków decyzją z 1 kwietnia 2026 r. nakazał inwestorowi demontaż neonu BYD wraz z elementami stelażu wystającymi ponad krawędź dachu i widocznymi z poziomu ulicy. Nakaz ma zostać wykonany do 30 czerwca 2026 r.

W uzasadnieniu decyzji urząd wskazał, że montaż nastąpił bez wymaganego pozwolenia konserwatorskiego. „Bezsporne jest to, że inwestor nie uzyskał pozwolenia konserwatorskiego na montaż nośnika reklamowego BYD na dachu budynku przy pl. Konstytucji 1. Nadmierna skala, brak podporządkowania zasadom symetrii i nieprawidłowa lokalizacja – prowadzą do istotnego naruszenia ładu przestrzennego i kompozycyjnego Placu Konstytucji. Powoduje to zatarcie czytelności historycznych założeń urbanistycznych, które stanowią jedną z kluczowych wartości chronionych wpisem do rejestru zabytków, a tym samym uzasadnia konieczność usunięcia nośnika z tej przestrzeni” – czytamy w stanowisku przekazanym przez Annę Śmigielską.

Konserwator odniósł się także do argumentu, że reklama mogła korzystać z istniejącej wcześniej konstrukcji po dawnym nośniku reklamowym. Z analizy zdjęć Hotelu MDM dostępnych m.in. w Google Street View, włączonych do akt sprawy, miało wynikać, że przynajmniej w latach 2018–2021 na dachu nie było konstrukcji wystającej ponad jego krawędź i widocznej z poziomu ulicy. W tym czasie na budynku funkcjonował jedynie napis MDM.

W decyzji zwrócono również uwagę na różnicę między historycznymi neonami miejskimi a współczesnym nośnikiem reklamowym. Jak wskazał urząd, warszawskie neony, mimo funkcji reklamowej, stanowiły element kultury wizualnej miasta i były projektowane w relacji do konkretnej architektury. W przypadku neonu BYD konserwator uznał, że nie jest on elementem współtworzącym architekturę budynku, lecz autonomicznym, dominującym nośnikiem komercyjnym.

Decyzja nie jest jeszcze prawomocna. Jak podała „Gazeta Wyborcza”, 22 kwietnia firma reklamowa wniosła odwołanie, które rozpatrzy Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Strona odwołująca się zarzuciła m.in. brak analizy możliwości zastosowania mniej dolegliwego środka niż nakaz przywrócenia zabytku do poprzedniego stanu oraz nieproporcjonalność decyzji wobec celu ochrony zabytku. Podniosła także kwestię wpływu decyzji na sytuację majątkową spółki.

„Gazeta Wyborcza” poinformowała, że kilkakrotnie zwracała się o stanowisko do kierownictwa Hotelu MDM oraz jego właściciela, spółki Hotele Warszawskie „Syrena”. Do czasu publikacji artykułu odpowiedź nie została przekazana.